Sunday, 16 April 2017

περί Θρησκείας και Βιολογίας



ένα από τα πιο μεστά και όμορφα κείμενα που διάβασα φέτος είναι αυτή η συνέντευξη του Λευτέρη Ζούρου.

• Σας ενοχλεί η σκέψη ότι αυτή η παράδοση, που τη θέλετε απογυμνωμένη από τη θρησκευτική πίστη στο υπερβατικό, μοιραία θα σβήσει αργά ή γρήγορα; Οτι οι επόμενες γενιές δεν θα είναι σε θέση να ζήσουν αυτήν την υπέροχη, όπως λέτε, παράσταση;

Πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί για το πόσο μακριά στο μέλλον μπορούμε να έχουμε γνώμη.

Οι επόμενες γενιές θα διαμορφώσουν τα βιώματά τους κάτω από συνθήκες που ασφαλώς θα διαφέρουν από αυτές που έζησα εγώ.

Από πού, επομένως, απορρέει το δικαίωμά μου να επηρεάσω τις επόμενες γενιές ή, πολύ περισσότερο, να τους επιβάλλω τις δικές μου απόψεις;

Ισως να το έκανα αν οι απόψεις μου ήταν βασισμένες στο δόγμα.

Αλλά, πάλι, ποιος μπορεί να υποστηρίξει ότι οι δογματικές ιδέες έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα επιβίωσης σε μήκος χρόνου απ’ ό,τι οι ιδέες που προκύπτουν από βαθύ προβληματισμό ή εκείνες που αποτελούν πηγαία έκφραση ανθρώπινου πόνου;

Ας πάρουμε για παράδειγμα τον ομηρικό διάλογο του Εκτορα και της Ανδρομάχης ή την Αντιγόνη του Σοφοκλή;

Γιατί αυτά τα αρχαία κείμενα επιβιώνουν στον χρόνο; Ασφαλώς όχι επειδή διαθέτουν ή προβάλλουν κάποια δογματική αξία.

Ας κάνουμε τώρα ένα άλμα αρκετών αιώνων και ας περάσουμε στο τροπάριο της Κασσιανής.

Με το ίδιο σκεπτικό θεωρώ ότι το τροπάριο της Κασσιανής έχει μεγαλύτερη πιθανότητα να επιζήσει ως ποιητική έκφραση του ανθρώπινου πόνου (μολονότι η ιστορία με τον αυτοκράτορα Θεόφιλο είναι πιθανότατα ένας μύθος), καθώς και ως δείγμα σπουδαίας εκκλησιαστικής μουσικής, παρά ως «ιερό κείμενο» εντεταγμένο σε ένα λατρευτικό πρωτόκολλο.

Θέλω να πω ότι το προσωπικό μου βίωμα του τροπαρίου της Κασσιανής αποτελεί καλύτερο εχέγγυο για την αντοχή του στον χρόνο απ’ ό,τι η δογματική του υπόσταση....



= = =

Χριστός Ανέστη!

No comments: