Wednesday, 7 August 2013

Οι πυρκαγιές...



Πριν από 3 χρόνια, είχα την ευκαιρία και την χαρά να γράψουμε με μερικούς φίλους και συναδέλφους ένα βιβλίο σχετικά με διατροφικές και περιβαλλοντικές κρίσεις.
"Η Πράσινη Κρίση" το ονομάσαμε [καμία σχέση με ΠαΣοΚ και άλλα πράσινα κενά δαιμόνια].
Σήμερα που ο κ. Δένδιας προχωρά σε αντίστοιχες με τον κ. Πολύδωρα γραφικές δηλώσεις, είναι χρήσιμο να δούμε μερικά σημεία περί πυρκαγιών...
Στο βιβλίο τούτο, λοιπόν, η Θεοδότα Νάντου έχει γράψει σχετικά με τις πυρκαγιές το 7ο κεφάλαιο όπου αναφέρει : "Οι πυρκαγιές του 2007 δεν ήταν φυσική καταστροφή, δεν ήταν θεομηνία και σίγουρα η αιτία τους δεν ήταν ο «στρατηγός άνεμος», στον οποίο ο αρμόδιος Υπουργός Δημόσιας Τάξης απέδωσε τότε τις ευθύνες. Ήταν μια τεράστια περιβαλλοντική καταστροφή με ανυπολόγιστη ανθρωπιστική, κοινωνική και οικονομική διάσταση. Οι περισσότερες από τις περίπου 8.933 πυρκαγιές εκείνου του καλοκαιριού προκλήθηκαν από εμπρησμό, στις περισσότερες περιπτώσεις ακούσιο. Σημαντικοί επίσης πυροκροτητές ήταν οι διάσπαρτοι σκουπιδότοποι"



Άκρως επίκαιρη είναι η παράγραφος 7.3 που παρατίθεται παρακάτω.

"7.3 Θα μπορούσαν οι κρίσεις του 2007 και του 2009 να αποφευχθούν;


Στο διάχυτο ερώτημα «θα μπορούσαν οι μεγάλες πυρκαγιές του 2007 και του 2009 να έχουν αποφευχθεί;», η απάντηση είναι πως η έκταση και οι επιπτώσεις τους θα μπορούσαν σίγουρα να είναι πολύ μικρότερες. Ειδικά στην περίπτωση της Πελοποννήσου, η τεράστια έκταση, η ένταση και η ταχύτητα των δασικών πυρκαγιών του θλιβερού καλοκαιρού 2007 πρέπει να αποδοθούν σε ένα φονικό συνδυασμό των εξής παραγόντων που τροφοδότησε το «τρίγωνο της φωτιάς»[1] και παρείχε ξεκάθαρα κίνητρα για κακόβουλο ή εξ’ αμελείας εμπρησμό:
-   Η εξαιρετικά αυξημένη παρουσία καύσιμης ύλης, λόγω της σχεδόν ολοκληρωτικής έλλειψης διαχείρισης των δασών.
-   Τα εξαιρετικά μειωμένα ποσοστά υγρασίας, τα οποία οφείλονταν στην παρατεταμένη ανομβρία που είχε προηγηθεί κατά την προηγούμενη τριετία.
-   Οι εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες που σημειώθηκαν για παρατεταμένες περιόδους.
-   Οι ισχυροί άνεμοι.
-   Η αδυναμία των σωμάτων καταστολής να επέμβουν άμεσα, συντονισμένα και αποτελεσματικά, πρωτίστως με επίγειες δυνάμεις, ώστε να επιτύχουν προσβολή και έλεγχο της πυρκαγιάς πριν αυτή επεκταθεί.
-   Η πλήρης απουσία ενημέρωσης των χρηστών των δασών για τις ενέργειες που πρέπει απαραιτήτως να αποφεύγονται, καθώς και για τις απαραίτητες ενέργειες προφύλαξής τους και καταφυγής σε περίπτωση πυρκαγιάς[2].
-   Η «εμπρηστική» απουσία των απαραίτητων θεσμικών εργαλείων προστασίας του δασικού πλούτου της χώρας, που λειτουργεί ως ξεκάθαρο κίνητρο για εκούσιους εμπρησμούς με στόχο την καταπάτηση.

Από τον παραπάνω θλιβερό κατάλογο μπορεί εύκολα να διαπιστώσει κανείς ότι η πρόληψη της τεράστιας περιβαλλοντικής, ανθρωπιστικής και κοινωνικο-οικονομικής καταστροφής του 2007 ήταν δυνατή. Το 1998 μάλιστα είχε δημοσιευθεί επιστημονικό άρθρο του κορυφαίου έλληνα ειδικού στις δασικές πυρκαγιές Γαβριήλ Ξανθόπουλου, στο οποίο διατυπώθηκε η πρόβλεψη πως αν δεν σημειώνονταν μια σειρά από βελτιώσεις στο σύστημα δασοπροστασίας, ο κίνδυνος εκδήλωσης τεράστιων πυρκαγιών εντός της επόμενης δεκαετίας θα ήταν εξαιρετικά υψηλός. 

[η συνέχεια στη σελ. 102 του βιβλίου].


[1] Ως «τρίγωνο της φωτιάς ορίζεται ο συνδυασμός α) της θερμότητας με β) την παρουσία οξυγόνου που τροφοδοτεί την πυρκαγιά και γ) την ποσότητα, το είδος και την υγρασία της καύσιμης ύλης.
[2] Ένας εξαιρετικός οδηγός για την προστασία των δασών από τις πυρκαγιές και για την αποτελεσματική δασοπυρόσβεση είναι ο: Ξανθόπουλος Γαβριήλ. «Δασοπροστασία και δασοπυρόσβεση». Οδηγός για το περιβάλλον. WWF Ελλάς: Αθήνα, 2009.

No comments: