Wednesday, 8 June 2011

προτάσεις για καλύτερους ελέγχους στα τρόφιμα

Σε κάθε διατροφικό σκάνδαλο συνήθως βλέπουμε την ίδια τακτική. "Αποκεφαλίζεται" ο εκάστοτε πρόεδρος του ΕΦΕΤ και έπειτα από 5 μέρες το θέμα έχει ξεχαστεί και οι παραγωγοί μένουν εκτεθειμένοι και ενίοτε καταστρέφονται, ενώ οι μεγάλες πολυεθνικές έχουν το χρήμα να κάνουν διαφήμιση και να ξαναμπούν στην αγορά.

για να θεραπευθεί μια νόσος (ελλειπές σύστημα ελέγχου τροφίμων), πρέπει πρώτα να γίνει πλήρης διάγνωση.
Σήμερα, στην "Ε", με αφορμή την γελοία ιστορία με τις σταφίδες...
παρουσιάζονται μερικές προτάσεις.

Μένει να δούμε πόσο ευήκοα ώτα έχει αυτή η Κυβέρνηση...

ΓΖ

Υ.Γ. Ακολουθεί το πλήρες κείμενο από την "Ε"

ΠΡΟΟΡΙΖΟΝΤΑΝ ΓΙΑ ΜΙΚΡΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ

Σταμάτησαν 17 τόνους σταφίδα με φυτοφάρμακο

Της ΑΝΝΑΣ ΣΤΕΡΓΙΟΥ
Λαβύρινθος η διαδικασία ελέγχων, σε σημείο να μην ξέρει η δεξιά τι ποιεί η αριστερά. Το θέμα επανήλθε στη δημοσιότητα με τους αλλεπάλληλους θανάτους από Ε-coli. Ακόμα και οι «οργανωμένοι» Γερμανοί ψάχνονται στα τυφλά.
Στη χώρα μας είχαμε την πρόσφατη απόσυρση σχεδόν 17 τόνων σταφίδας, που προορίζονταν για μικρούς μαθητές. Βρέθηκαν υπολείμματα φυτοφαρμάκου που χρησιμοποιείται για την απολύμανση αποθηκών σιτηρών, το οποίο, αν και δεν θεωρείται επιβλαβές, επαναφέρει το ζήτημα του τι τρώμε...
Βασικότερο πρόβλημα στην ελληνική αγορά είναι πως δεν υπάρχει ένα ενιαίο συντονιστικό όργανο για τους ελέγχους, πλην του Ενιαίου Φορέα Ελέγχου Τροφίμων (ΕΦΕΤ).
Μη ενιαία αρχή
Παρ' ότι γίνονται βήματα από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥπΑΑΤ) για το θέμα της ιχνηλασιμότητας, ώστε να ξέρουμε ποιος βάζει τι στην καλλιέργειά του, ωστόσο η όλη διαδικασία, αν δεν υπάρξει ενιαία αρχή, θα είναι στον αέρα, διότι εμπλέκονται τόσα υπουργεία και υπηρεσίες, που η άκρη του νήματος είναι στο πουθενά. Ιδού φορείς και βασικές υπηρεσίες που πραγματοποιούν ελέγχους στα τρόφιμα:
1. Περιφέρειες-υπουργείο Εσωτερικών. Εργαζόμενοι που υπηρετούσαν στις Νομαρχίες, οι αρμοδιότητές τους μεταφέρθηκαν στις Περιφέρειες, με στόχο να μεταφερθούν στους δήμους, αλλά εποπτεύονται επιστημονικά από άλλα υπουργεία:
* Επόπτες Δημόσιας Υγείας. Εποπτεύουσα αρχή, υπουργείο Υγείας.
* Γεωπόνοι, κτηνίατροι, Υπηρεσίες Κτηνιατρικής και Διευθύνσεις Αγροτικής Ανάπτυξης. Εποπτεύουσα αρχή, ΥπΑΑΤ.
* Εργαζόμενοι στη Διεύθυνση Περιβάλλοντος. Εποπτεύονται από το υπουργείο Περιβάλλοντος (ΥΠΕΚΑ).
2. Γενικό Χημείο του Κράτους. Υπάγεται στο υπουργείο Οικονομικών. Κυρίως ελέγχει νοθεία στο εμπόριο.
3. Ερευνητικά Ινστιτούτα (ΕΘΙΑΓΕ), που υπάγονται στο ΥπΑΑΤ, το οποίο είναι αρμόδιο για τον έλεγχο της πρωτογενούς παραγωγής.
4. Πανεπιστήμια και σχολές Γεωπονικής κ.ά. Υπάγονται στο υπουργείο Παιδείας, συνεργάζονται με ΥπΑΑΤ.
5. ΕΦΕΤ. Βασικός φορέας, με αρμοδιότητα για τα τελικά προϊόντα στα ράφια εταιρειών-σουπερμάρκετ. Υπάγεται στο υπουργείο Υγείας. Αν εντοπιστεί μόλυνση σε συσκευασμένα τρόφιμα ή εμφιαλωμένο νερό, πάει στον ΕΦΕΤ.
Αρδεύσεις
6. Υπουργείο Περιβάλλοντος. Αρμόδιο για τις αρδεύσεις, καθώς 85% του νερού προορίζεται για γεωργία-κτηνοτροφία. Αν το νερό είναι σε λίμνη ή σε ποτάμι και μολυνθεί, έλεγχος γίνεται από το ΥΠΕΚΑ.
7. Δήμοι. Το δίκτυο ύδρευσης έχει περάσει στην αρμοδιότητα των δήμων, δηλαδή στο υπουργείο Εσωτερικών. Οι περισσότεροι δήμοι δεν έχουν δυνατότητα ελέγχου του νερού. Μετά τη διάλυση των νομαρχιών, απευθύνονται στην Περιφέρεια.
8. Τελωνεία. Οι εισαγωγές τροφίμων περνούν από τα τελωνεία, που υπάγονται στο υπουργείο Οικονομικών. Ελλιπέστατοι οι έλεγχοι και στη διακριτική ευχέρεια των υπαλλήλων, αν κάνουν σωστά τη δουλειά τους.
Στο αλαλούμ πρέπει να προστεθούν κι άλλα ζητήματα:
- Τεράστιες ελλείψεις σε εξειδικευμένο ερευνητικό προσωπικό, που συνταξιοδοτείται και δεν αντικαθίσταται.
- Ελλειψη ορίων επικινδυνότητας από την Ε.Ε. για προϊόντα (π.χ. ορισμένα βαρέα μέταλλα). Αλλα όρια θέτουν οι ΗΠΑ, που κυκλοφορούν μεταλλαγμένα.
- Ανύπαρκτο πλάνο δειγματοληψίας, κάτι που συνέβη και στη Γερμανία.
- Υπό σύσταση το Γενικό Εμπορικό Μητρώο Επιχειρήσεων (ΓΕΜΗ),του υπουργείου Περιφερειακής Ανάπτυξης, ώστε να γνωρίζουμε ποια εταιρεία τροφίμων κάνει τι.
- Υπό σύσταση Μητρώο Αγροτών κι Εμπόρων (μεσαζόντων) από το υπουργείο Γεωργίας.
- Δεν έχει γίνει αξιολόγηση των πιο ευάλωτων τροφίμων (π.χ. ψάρια, κρέατα, κηπευτικά, γάλα, παιδικές τροφές).
- Δεν υπάρχει ενιαία λίστα ελέγχων (τσεκ λιστ) και ο κάθε φορέας ψάχνει άλλα πράγματα.
- Εάν αποσυρθεί τρόφιμο από μια εταιρεία, δεν γνωρίζουμε πόσο τακτικά γίνεται επανέλεγχος.
Κι ενώ ο εμπορικός διατροφικός πόλεμος είναι σε πλήρη εξέλιξη, πολλές μεγάλες ελληνικές και ξένες βιομηχανίες έχουν θεσπίσει μόνες τους συστήματα αυτοελέγχου τροφίμων, π.χ. γαλακτοβιομηχανίες, ελαιουργίες, κρεατοβιομηχανίες. Το σήμα HASP σημαίνει αυτοέλεγχο, δηλαδή αυστηρές δειγματοληψίες, συχνές αναλύσεις, τήρηση ιχνηλασιμότητας, δηλαδή γνώση των πρώτων υλών και τελικών παραληπτών κ.ά.
Πολλοί Ελληνες μικροί παραγωγοί και αρκετοί συνεταιρισμοί έχουν πλέον εντάξει τα προϊόντα τους σε καθεστώς ολοκληρωμένης διαχείρισης, δηλαδή παρακολουθούνται στενά από επιστημονικό προσωπικό από την ώρα του οργώματος ώς το τελικό προϊόν. Δυστυχώς, παρά την προσπάθειά τους, οι μικροί παραγωγοί υφίστανται το μεγαλύτερο πλήγμα από τις διατροφικές κρίσεις.
Εκτεθειμένοι
«Στην Αγγλία υπάρχει η Αρχή Ελέγχου Τροφίμων, η οποία είναι ανεξάρτητη αρχή. Σε κάθε διατροφικό σκάνδαλο συνήθως βλέπουμε την ίδια τακτική. "Αποκεφαλίζεται" ο εκάστοτε πρόεδρος του ΕΦΕΤ και έπειτα από 5 μέρες το θέμα έχει ξεχαστεί και οι παραγωγοί μένουν εκτεθειμένοι και ενίοτε καταστρέφονται, ενώ οι μεγάλες πολυεθνικές έχουν το χρήμα να κάνουν διαφήμιση και να ξαναμπούν στην αγορά.
Το ίδιο έργο είδαμε με τα μουχλιασμένα γιαούρτια και το παραδιχλωροβενζόλιο στο μέλι, το 2005, με το σπασμένο γυαλάκι στο παιδικό γιαούρτι το 2006, με το ηλιέλαιο το 2008, με τη γρίπη των χοίρων το 2009 και σήμερα με το Ε-coli», τονίζει ο Γιάννης Ζαμπετάκης, επίκουρος καθηγητής Χημείας Τροφίμων, από το Πανεπιστήμιο Αθηνών.
annio@enet.gr

1 comment:

Anonymous said...

ο "Ενιαίος Φορέας" υποτίθεται ότι θα αντικαθιστούσε όλον αυτό το συρφετό, αλλά οι συντεχνίες είχαν διαφορετική άποψη και έκαναν ότι ήταν δυνατό για τη μη στελέχωσή του, περικοπή αρμοδιοτήτων και τελικά την επικείμενη κατάργησή του (μεταφορά αρμοδιοτήτων - μετάταξη προσωπικού στις περιφέρειες)