Monday, 6 June 2011

Οι σταφίδες και τα …αγγούρια

προσοχή στις ...σταφίδες!!!
















του Γιάννη Ζαμπετάκη, Επίκουρου Καθηγητή Χημείας Τροφίμων, EKΠΑ


Πριν από λίγες μέρες η δασκάλα του γιου μου με ρώτησε σχετικά με κάποια αγγουράκια που μοιράζονταν στα δημοτικά σχολεία: πόσο ασφαλή είναι; Από ποια χώρα προέρχονται; Ήταν τις ίδιες μέρες που πιστεύαμε λανθασμένα ότι το στέλεχος της E.coli που προκαλεί το αιμολυτικό ουραιμικό σύνδρομο προερχόταν από ισπανικά αγγούρια. Της απάντησα πως είναι εξαιρετικά απίθανο να μοιράζουν ισπανικά αγγούρια. Είχα βλέπετε εμπιστοσύνη στην opengov στελέχωση των υπηρεσιών μας…
Λίγες μέρες μετά μπορώ να κοιμάμαι ήσυχος για την συμβουλή που έδωσα στην δασκάλα: αποδείχθηκε ότι δεν φταίει η Ισπανία για την E. coli αλλά κάποιες γερμανικές φάρμες. Λάθος έκαναν οι ευρωπαϊκοί μηχανισμοί ελέγχου τροφίμων και άδικα κατηγόρησαν την Ισπανία. Αλλά είχα δίκιο να έχω εμπιστοσύνη στην opengov στελέχωση των υπηρεσιών μας; Μάλλον όχι! Μιας και μάθαμε ότι στα ίδια πακέτα φρούτων και λαχανικών που μοιράστηκαν στα σχολεία, υπήρχαν και σταφίδες με παράνομα φυτοφάρμακα! Πιο συγκεκριμένα, στις σταφίδες που μοιράστηκαν στα παιδιά, ανιχνεύθηκε η οργανοφωσφορική ένωση pirimiphos methyl που χρησιμοποιείται για τον «καθαρισμό» των αποθηκών όπου φυλάσσονται σιτηρά. H συγκεκριμένη όμως ένωση έχει εγκριθεί για χρήση σε χώρους όπου αποθηκεύεται σταφίδα; Με άλλα λόγια, δεν γνωρίζουμε αν είναι ασφαλής να ανιχνεύεται σε τρόφιμα που προορίζονται για μια από τις ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού, που είναι τα παιδιά.
Απορίες
Τα δύο γεγονότα μοιάζουν να μην έχουν σχέση το ένα με το άλλο. Στο ένα (αγγούρια) εμπλέκονται ελεγκτικές αρχές σε διαφορετικές χώρες με άλλη κουλτούρα και με άλλη υποδομή. Στο άλλο (σταφίδες) εμπλέκεται ένα υπουργείο (ΥΠΑΑΤ) μιας χώρας (Ελλάδα) που αποδεδειγμένα δεν έχει ελεγκτική κουλτούρα και όπου οι ελεγκτικοί μηχανισμοί είναι πολυδιασπασμένοι (μερικοί είναι στο ΥΠΑΑΤ, μερικοί στο Υγείας, όπως ο ΕΦΕΤ και μερικοί στο Υπ. Οικονομικών (!), όπως το Γενικό Χημείο του Κράτους). Το κερασάκι στην τούρτα της πολυδιάσπασης είναι το πασοκικό opengov: μια θεωρητική προσπάθεια αξιοκρατικής στελέχωσης που κατέληξε στο να μοιράζουμε κορινθιακές σταφίδες με απαγορευμένες ουσίες σε μικρά παιδιά!
Και τα δύο γεγονότα όμως σχετίζονται με ένα πολύπλοκο πρόβλημα: πόσο πολιτικά και επιστημονικά ελεύθεροι είμαστε στο να κάνουμε πέρα από σκοπιμότητες και ημιμάθειες τους απαραίτητους ελέγχους στα τρόφιμα; Και εν τέλει, θέλουμε να μαθαίνουμε από τα λάθη μας;
Πριν από 3 χρόνια, σε όλη την Ελλάδα γινόταν του…ηλιελαίου. Δεν ξέραμε πόσο ουκρανικό ηλιέλαιο είχαμε εισάγει, σε ποια τρόφιμα είχε καταλήξει και πόσο είχαμε καταναλώσει. Ούτε σήμερα το ξέρουμε! Αλλά δεν φαίνεται να ιδρώνει το αυτί μας… Έστω και υπό την απειλή της τρόικας. Αυτό που μας νοιάζει είναι να παίρνουμε τα ευρωπαϊκά …φράγκα και ας παραμένουμε η χώρα της φαιδράς πορτοκαλέας (ή μήπως σταφίδας;). Σημειωτέον, ότι τα φρούτα μοιράστηκαν στα σχολειά στα πλαίσια ενός ευρωπαϊκού προγράμματος που χρηματοδοτήθηκε με € 2.221.083 ευρώ (τα μισά κονδύλια προήλθαν από τον κρατικό προϋπολογισμό) για την προώθηση της κατανάλωσης φρούτων από μαθητές.

Έλλειμμα πολιτικού σχεδιασμού
Αλλά τα φρούτα που μοιράστηκαν στα σχολεία Μάη μήνα ήταν χειμωνιάτικα, μήλα και πορτοκάλια. Πότε άραγε είχε γίνει η συγκομιδή τους; Ποιος ιθύνων νους τα σκέφτηκε αυτά; Και γιατί να δίνουμε φρούτα εκτός εποχής στα παιδιά; Έτσι θα τα μάθουμε σε μια πιο υγιεινή διατροφή;
Τελικά, το να ελέγχουμε τρόφιμα και να σχεδιάζουμε διατροφική πολιτική δεν είναι και τόσο απλά πράγματα. Ειδικά όταν τα αφήνουμε στα χέρια μη ειδικών...Θέλουμε να αλλάξουμε μερικά απλά πράγματα και να κάνουμε τη ζωή μας καλύτερη και τα παιδιά μας λιγότερο παχύσαρκα; Απλή ερώτηση…πέρα από μνημόνια και απειλές περί χρεοκοπίας. Ο κ. Λοβέρδος που είναι ο πολιτικός προϊστάμενος της διατροφής εν Ελλάδι, τι απαντήσεις έχει επ’αυτών;

Για την Ελευθεροτυπία
6.6.2011

2 comments:

Anonymous said...

http://www.enet.gr/?i=news.el.ygeia&id=282121


χοχοχο


ακόμα το ψάχνουν... μα καλά τόσο άσχετοι? τόόσο???

Anonymous said...

http://www.guardian.co.uk/world/2011/jun/06/e-coli-bean-sprouts-not-cause