Wednesday, 27 April 2011

Νομοθεσία Τροφίμων και Διατροφικοί Κίνδυνοι














Tο υπό έκδοση βιβλίο των 


Γ. Ζαμπετάκη [Επικ. Καθ. Χημείας Τροφίμων, ΕΚΠΑ]
Στ. Θεοχάρη [Αναπλ. Καθ. Τοξικολογίας, Ιατρική Σχολή Αθηνών]
Χ. Καραντώνη [Επικ. Καθ. Διατροφής, Παν Αιγαίου]
Χ. Κιρκιλλή [Επιστήμονας Τροφίμων] 
Α. Παντελόγλου [Χημικός-Βιοχημικός Μηχανικός, ΙΤΑΠ] και 
Σ. Στασινού [Χημ. Μηχανικός, Υποψ. Διδάκτωρ ΕΚΠΑ και Ειδ. Επιστήμονας στο Συνήγορο του Πολίτη] 

"Νομοθεσία τροφίμων και Διατροφικοί Κίνδυνοι"

ξεκινά με αυτές τις σκέψεις... 



 Ως Επιστήμονες Τροφίμων, Τοξικολόγοι, Διατροφολόγοι αλλά και ως καταναλωτές, σήμερα καλούμαστε να εξετάσουμε την επικινδυνότητα των τροφίμων σε ένα γοργά μεταβαλλόμενο περιβάλλον. Για παράδειγμα, τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα, τα υλικά συσκευασίας και η ανθρωπογενής ρύπανση του περιβάλλοντος είναι τρεις μόνο από τις παραμέτρους που ενδεχομένως αυξάνουν την επικινδυνότητα των τροφίμων. Οι ανερχόμενοι διατροφικοί κίνδυνοι (π.χ. είτε λόγω ρύπανσης –βαρέα μέταλλα- είτε από τα υλικά συσκευασίας – π.χ. δισφαινόλη Α) καθιστούν αναγκαία την ετοιμότητα των Χημικών ώστε να λαμβάνει χώρα πλήρης και έγκαιρη αξιολόγησή τους. Συχνά η νομοθεσία τροφίμων είναι ελλιπής στη αντιμετώπιση αυτών των κινδύνων αλλά ο Χημικός πρέπει να αξιολογήσει και να διαχειριστεί αυτή την επικινδυνότητα. Eίναι σήμερα απαραίτητο να επανεξετάσουμε τα εργαλεία αξιολόγησης της επικινδυνότητας των τροφίμων. Και παράλληλα, να δούμε κατά πόσο αυτή η αξιολόγηση των κινδύνων «περνά» τελικά στην κείμενη νομοθεσία.
Το πεδίο μέσα από το οποίο καλούμαστε να εξετάσουμε σήμερα την επάρκεια της νομοθεσίας για τα τρόφιμα είναι περίπλοκο, διεπιστημονικό και με πολλά αντικρουόμενα συμφέροντα και άρα γνώμες.
Από την μία πλευρά, έχουμε συνεχώς ανερχόμενους διατροφικούς  κίνδυνοι με έμφαση στους χημικούς κινδύνους που επιμολύνουν την διατροφική αλυσίδα (π.χ. βαρέα μέταλλα σε νερό και τρόφιμα). Η αναγνώριση και η ταυτοποίηση αυτών των χημικών κινδύνων και τοξικών ενώσεων δυστυχώς δεν γίνεται τόσο γρήγορα όσο θα έπρεπε. Είναι όμως γνωστοί οι βιοχημικοί μηχανισμοί απορρόφησης, μεταφοράς και μεταβολισμού των τοξικών ενώσεων και συνεπώς θα λέγαμε ότι είναι μάλλον εύκολο να κρίνουμε την τοξικότητα αυτών των ανερχόμενων κινδύνων. Θα περίμενε κανείς η Πολιτεία να έχει ενεργοποιήσει σε μόνιμη βάση μηχανισμούς αξιολόγησης της επικινδυνότητας αυτών των παραγόντων και της ενδεχόμενης τοξικότητας των σχετικών τροφίμων. Τελικά, καλούμαστε ως επιστήμονες και εν τέλει καταναλωτές να κρίνουμε την επάρκεια των τρόπων διαχείρισης αυτών των κινδύνων (για παράδειγμα μέσω ελέγχου διατροφικής πρόσληψης), της κείμενης νομοθεσίας τροφίμων αλλά και αναγνώρισης των ενδεχόμενων νομικών κενών που αφήνουν τους καταναλωτές απροστάτευτους στους νέους αυτούς κινδύνους.

Παραδοσιακά (και τα παραδείγματα από την διεθνή πρακτική και βιβλιογραφία είναι πάμπολλα) ο Νόμος δυστυχώς έπεται κατά πολλά χρόνια της Επιστήμης και σε χρονικό αυτό διάστημα, οι κίνδυνοι (διατροφικοί ή μη) που έχουν αναγνωρισθεί από την Επιστήμη είναι ουσιαστικά ανέλεγκτοι και επιδρούν στην ανθρώπινη Υγεία. Ο Νομοθέτης έχει μια αδράνεια σε παγκόσμιο επίπεδο να περάσει στην κείμενη νομοθεσία αυτούς τους κινδύνους αλλά το πρόβλημα δεν είναι τόσο απλό όσο φαίνεται από μια πρώτη ανάγνωση.



1 comment:

Anonymous said...

http://sibilla-gr-sibilla.blogspot.com/2011/04/blog-post_1131.html