Sunday, 16 January 2011

Update on workshop on Hexavalent Chromium









Παρακολούθησα χθες το «Ιnternational Experts Workshop HEXAVALENT CHROMIUM IN DRINKING WATER», που έγινε στην Αθήνα (15.1.2011).

Αρκετές πληροφορίες που ειπώθηκαν ήταν confidential και δεν θα αναφερθώ σε αυτές.

Οι δημόσια διαθέσιμες πληροφορίες όμως που αξίζει να κρατήσουμε είναι οι εξής:

Έγινε μια συστηματική προσπάθεια από τη σχολή σκέψης ότι το Cr(VI) προέρχεται μόνο από τα πετρώματα. Ειπώθηκε ότι έχει βρεθεί Cr(VI) σε συγκέντρωση μέχρι και 60μg/l μόνο από πετρώματα, χωρίς δηλαδή ανθρωπογενή ρύπανση, στην Καλιφόρνια.

Η ομιλία του Dr Alan Stone ήταν διαφωτιστική ως προς την κινητική της μετατροπής του Cr(VI) σε Cr(III) και την επίδραση των υποκαταστατών στην ταχύτητα αυτής της αντίδρασης.

Ο Dr Mitchell Cohen έκανε μια εξαιρετική παρουσίαση για την τοξικότητα του Cr(VI) στα διάφορα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Κρατώ μια φράση του σχετικά με την καρκινογένεση: «καρκίνοι δημιοργούνται κάθε μέρα μέσα σας, το ανοσοποιητικό μας σύστημα τους καταπολεμά συνεχώς». Έχει βρει με την ομάδα του ότι το Cr(VI) σταματά την λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και έτσι έχουμε μια πλειάδα καρκίνων!
Αναφέρθηκε επίσης και στην τοξικότητα του Cr(VI) στα έμβρυα καθώς και στο πώς συνδέεται το Cr(VI) με το σύμπλεγμα DNA-πρωτεΐνης, το σύμπλεγμα DNA-DNA καθώς και στο Intra DNA-crosslinking.

H Dr Νathalie Arnich ήταν αποκαλυπτική! Παρουσίασε (εμπιστευτικά) πολλά αποτελέσματα ενός πολυετούς προγράμματος screening των ημερήσιων προσλήψεων σε Cr(IΙΙ) από τον Γαλλικό πληθυσμό. Ανέφερε χαρακτηριστικά ότι και το Cr(IΙΙ) έχει τοξικές δράσεις και πρέπει να γίνουν τοξικολογικές μελέτες τόσο για το Cr(VI) όσο και για το Cr(ΙΙI)! [σ.σ. Δικαίωση για τον γράφοντα?]
   
Η κ. Αθηνά Λινού ήταν αποκαλυπτική με την μελέτη τους στους νεκρούς από καρκίνο στα Οινόφυτα, ανέφερε εξαιρετικά δεδομένα που δεν έχουν δημοσιευτεί ακόμα και άρα δεν μπορώ να τα αναφέρω. Υπάρχει όμως μια αξιοπρόσεκτη αύξηση στους καρκίνους στη στοματική κοιλότητα, στα νεφρά και στο …συκώτι. Ισχυρές ενδείξεις ότι κάτι ασυνήθιστο γίνεται στην περιοχή των Οινοφύτων!

Ο Dr Kurt Straif από το WHO ήταν αποκαλυπτικός στο πόσα πολλά ξέρουμε σήμερα για την τοξικότητα του Cr(VI)! Έκανε μια εξαιρετική ανασκόπηση των μονογραφιών του WHO και εκτενή αναφορά στον τόμο 100C όπου υπάρχουν πλέον επαρκείς αποδείξεις για την τοξικότητα του Cr(VI).

Αποκαλυπτικός και μάλλον θα έλεγα συνταρακτικός ήταν ο Dr Christopher Portier όπου μας εξήγησε με ένα μεστό τρόπο πώς υπολογίζουν το Minimal Risk Level (MRL), το Cancer Slope Factor (CSF) αλλά και το Age Dependant Adjustment Factor (ADAF).
Tα παιδιά 0-2 χρόνων έχουν ADAF για το Cr(VI) …με τιμή 10! Τα παιδιά 2-16 χρονών έχουν ADAF για το Cr(VI) …με τιμή 3 και από 16 χρονών και πάνω το ADAF είναι 1.

Ο Dr George Alexeeff εξήγησε τις προσπάθειες του California EPA για να θέσουν Public Health Goal (PHG) τέτοιο ώστε να έχουν μόνο ένα καρκίνο ανά 1.000.000 κατοίκους. Κρατώ μερικές φράσεις του για το Cr(VI) και το pH του στομάχου [μιας και πολλοί τοξικολόγοι και …γεωλόγοι ενίοτε δέχονται ότι στο χαμηλό pH του στομάχου ανάγεται το Cr(VI) σε Cr(ΙΙI)].
Ο Dr George Alexeeff είπε ότι τα νεογνά έχουν ουδέτερο pH στο στομάχι τους για μερικές μέρες/εβδομάδες! Και το pH στους πρώτους μήνες ζωής των μωρών είναι υψηλότερο από το pH των ενηλίκων άρα γίνεται μεγαλύτερη ζημιά από το Cr(VI).

Στο στρογγυλό τραπέζι έγινε μια ανασκόπηση όλης της ημερίδας και βρήκα την ευκαρία να αναφέρω την μελέτη μας στα τρόφιμα-βολβούς και την προτροπή μου ότι κάποια στιγμή πρέπει να σταματήσουμε το …science just for the sake of science και να εφαρμόσουμε άμεσα την Αρχή της Προφύλαξης!

Ο Dr Portier ανέφερε χαρακτηριστικά : there is no slice of doubt about the toxicity of Cr(VI)”.

O Dr Straif είπε «science never ends, the results create new questions and  so on and so forth. But we need to apply the precautionary principle”.

O Dr Cohen αναρωτήθηκε «what stops Greece to adopt California EPA PHG?”.

Η Dr Adriana Hulsmann (DG Environment) έδωσε μια ιδέα στην κ. Καραούλη από το Υπ. Υγείας για να αναφέρουν στην επόμενη συνάντηση του workgroup της ντιρεκτίβας 98/83 για αυτό το workshop και την θέση της Ελλάδας. Γίνονται 2 φορές το χρόνο τέτοιες συναντήσεις αλλά η Ελλάδα ποτέ ΔΕΝ έχει αναφέρει εκεί το πρόβλημα!

Τέλος ο κ. Ανδρεαδάκης αναφέρθηκε στα πρακτικά προβλήματα που υπάρχουν για να νομοθετήσουμε χαμηλό όριο για το Cr(VI). Όπως 1) υπάρχει δυνατότητα μέτρησης του Cr(VI) στο νερό; 2) τι επιπτώσεις θα έχει ένα χαμηλό όριο για το νερό μικρών κοινοτήτων; 3) πόσα νερά θα βγουν off;

Προσωπική αποτίμηση: τα επιστημονικά δεδομένα είναι πλέον αμείλικτα! Δεν υπήρξε κανένας χθες που να μην δέχθηκε (one way or another!) ότι πρέπει να μπει όριο! Η εκτενής εμπειρία από τον WHO και τον ΕPA στην Καλιφόρνια είναι πλέον ασφαλείς οδηγοί για να μπορέσουμε εύκολα να πείσουμε την Κομμισιόν ότι η Ελλάδα χρειάζεται και μπορεί να θέσει ένα αυστηρό όριο για το Cr(VI) στο πόσιμο νερό της τάξης του 1 ή 2 μg/l. Όλα τα άλλα (περί ελλειπών επιδημιολογικών μελετών, περί πετρωμάτων κλπ) είναι, για μένα, άστοχες πολιτικάντικες συζητήσεις που ροκανίζουν τον χρόνο εις βάρος της Δημόσιας Υγείας.

ΓΖ


11 comments:

Stinger said...

Ενδιαφέροντα μεν, αλλά προσπαθώ να βρω τι καινούργιο προέκυψε, με βάση τα όσα μας λέτε κ. Ζαμπετάκη. Θα είχε περισσότερο ενδιαφέρον να δούμε τη δημοσιοποίηση των πρακτικών και πιό σημαντικό, των συμπερασμάτων της συνδιάσκεψης.

Καταρχάς, το ένα θέμα είναι η παρουσία του εξασθενούς και οι πηγές ρύπανσης. Υπάρχει πιθανότητα (μικρή) εμφάνισής του σε ΚΑΤΑΛΛΗΛΟ γεωλογικό περιβάλλον. Γενικώς μάλλον ορθόν, αλλά οπωσδήποτε ειδική περίπτωση. Εσείς άλλωστε δεν μας παραπέμπατε συνέχεια σε ανάλογη έρευνα Ιταλών για να μας πείσετε ότι δήθεν η ΛΑΡΚΟ και οι οφιόλιθοι ευθύνονται για το εξασθενές στη Μεσσαπία;

Το δεύτερο θέμα είναι η τοξικότητα του εξασθενούς μέσω ΚΑΤΑΠΟΣΗΣ. Μέσω εισπνοής είναι γνωστόν ότι είναι καρκινογόνο. Η επιστημονική έρευνα είναι απαραίτητη για να τεκμηριωθεί η τοξικότητα και πλανάται πλάνην οικτράν όποιος λέει το αντίθετο. Είναι ΑΠΟΔΕΔΕΙΓΜΕΝΑ καρκινογόνο το εξασθενές; Υπάρχει κάτι πλέον των όσων είναι γνωστά και είναι εμπιστευτικό (;) Έχει η κα Λινού βρεί επιδημιολογικά στοιχεία που ενοχοποιούν σαφώς το εξασθενές; Υποθέτω όταν ολοκληρωθούν οι μελέτες και έρευνες και μπορεί να ΤΕΚΜΗΡΙΩΘΕΙ κάτι, θα γίνει δημόσια γνωστό και βέβαια θα τεθεί και σε ανάλογη κριτική. Εσείς όμως μέχρι χθες μας λέγατε ότι δεν αποδέχεσθε τη μελέτη Λινού, αλλάξατε τώρα γνώμη;

Το τρίτο θέμα είναι τα όρια και οι νομοθετικές ρυθμίσεις για τη δημόσια υγεία, καθώς και δράσεις για τη ρύπανση. Εδώ απαραίτητα είναι τα προηγούμενα, δηλ. ταυτοποίηση των πηγών ρύπανσης, τεκμηριωμένη επιστημονική έρευνα, επιδημιολογικές μελέτες, τα οποία και θα τεθούν σε δημόσια διαβούλευση. Την ξεχάσαμε αυτή; Από ό,τι φαίνεται τη θυμόμαστε επιλεκτικά για τις ΜΠΕ βιομηχανιών.

Ορθές οι ενστάσεις του κ. Ανδρεαδάκη. ΤΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΗΡΕ; Δεν υπάρχει χάρτης εξασθενούς για τα υπόγεια και πόσιμα νερά στην Ελλάδα; Αν παντού ανά την επικράτεια, το εξασθενές βρεθεί να είναι π.χ. πάνω από 5 μg/l, τότε τι σημαίνει αυτό; Στην Καλιφόρνια τα μισά πηγάδια ύδρευσης-άρδευσης είναι πάνω από 1 μg/l, ενώ στη Βοιωτία ανιχνεύθηκε εξασθενές και μακράν της λεκάνης του Ασωπού, σε άλλο υπόγειο υδροφορέα.
...........................

Stinger said...

...............................
Και μια παρατήρηση: Τα νεογέννητα, ως γνωστόν δεν έχουν χλωρίδα στο έντερο και την αναπτύσσουν σταδιακά μετά τη γέννησή τους, ανάλογα βέβαια με το αν θηλάζουν ή όχι. Γι’ αυτό και πίνουν μόνο γάλα, έχουν θέματα πέψης και τρέφονται από αποστειρωμένα με βρασμό σκεύη. Όσοι έχουν κάνει γονείς τα ξέρουν αυτά…Πάντως, από όσο τουλάχιστον θυμάμαι, η EPA California διαιρούσε με το 10 για να καλύψει και τις πιο ευπαθείς ομάδες πληθυσμού. Αυτά βέβαια στη Καλιφόρνια, γιατί σε Ομοσπονδιακό επίπεδο η EPA ΔΕΝ έχει θεσπίσει ειδικό όριο για το εξασθενές. Όσοι ενδιαφέρονται για περισσότερα, παραπέμπω σε μια παλιότερη ανάρτηση που είχα κάνει στο kontodespoti.blogspot.com.

Να γίνουν τοξικολογικές μελέτες και για τρισθενές χρώμιο, σημείωσα να λένε οι Γάλλοι. Το τρισθενές είχα την εντύπωση ότι είναι χρήσιμο στον οργανισμό. Θυμάμαι επίσης ότι οι Γάλλοι κατευθύνονταν μέχρι πρόσφατα στο συμπέρασμα ότι και το αλκοόλ είναι καρκινογόνο και εξέταζαν απαγόρευση από τα ποτά μέχρι τα αρώματα…Βέβαια αν πάμε με τη λογική ότι τα πάντα είναι δυνάμει δηλητήρια (όπως έλεγε και ο σοφός Παράκελσος…) και εφαρμόσουμε την αρχή της προφύλαξης παντού, τότε ή θα βάλουμε όριο μηδέν σχεδόν στα πάντα, ή δεν πρέπει να τρώμε και να πίνουμε σχεδόν τίποτε, ζώντας σε κόσμο αποστείρωσης των πάντων. Ακόμη κι έτσι, το απεσταγμένο νερό δεν είναι και το καλύτερο για πόση, όπως νομίζουν οι Καλιφορνέζοι.

Τελικά ο γράφων συμφωνεί στο ότι η επιστημονική έρευνα και κουβέντα μπορεί να τραβήξει σε μάκρος ή ακόμη χειρότερα να μας οδηγήσει στο αρχικό σημείο, χωρίς συμπέρασμα, κάτι που έχει επισημάνει και παλιότερα. Τούτο δεν σημαίνει ότι δεν θα γίνει έρευνα και δεν παρακολουθούνται οι εξελίξεις. Σημαίνει ότι καταρχάς ας συμφωνήσουμε ότι η ρύπανση στον Ασωπό (η Μεσσαπία είναι διαφορετική περίπτωση) είναι γεγονός δεκαετιών και η προέλευσή της λίγο-πολύ γνωστή (οι πηγές ρύπανσης είναι ανεξέλεγκτη απόρριψη αστικών απορριμμάτων και αποβλήτων και οι χωματερές, γεωργικές δραστηριότητες/νιτρορύπανση και βιομηχανικά απόβλητα).
Τότε προέχουν τα πλάνα δράσης, με ιεράρχηση στόχων και η υπεύθυνη ενημέρωση του κόσμου, χωρίς τρομοκράτησή του. Αλλιώς θα γίνουμε ΟΙΚΟ-ΧΟΝΔΡΙΟΙ, όπως λέει κι ο Νίκος Δήμου.

Anonymous said...

Γιάννη καλησπέρα,
Εξαιρετική η παρουσίαση σου της συγκεκριμένης σνυάντησης, πολύ μεστή μας έδωσες μια αποκαλυπτική εικόνα για το τι διεμείφεθει σε αυτήν την κλειστή συνάντηση. Θεωρώ ότι ήταν πολύ σημαντικό το γεγονός ότι οι συγκεκριμένοι ειδήμονες ή μη συγκεντρώθηκαν και έθεσαν από επιστημνονική σκοπιά το όλο ζήτημα. Για μένα είναι πολύ σημαντικό να ενεργοποιηθούν οι συνάδελφοι που συμμετέχουν στις αντίστοιχες Ομάδες Εργασίας σε Ευρωπαϊκό επίπεδο γιατί αυτό είναι το εργαλείο για να κινηθούν τα πράγματα σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας. Δεν πρέπει να υποτιμούμαι τα εργαλεία που αυτή η χώρα έχει στη διάθεσή της ως εταίρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Από τι στιγμή που διαφαίνεται να υπάρχει η πολιτική βούληση νομίζω ότι έφτασε η ώρα για να γίνουν κάποια πράγματα ΠΡΑΞΗ!!!!!
ΧΛΚ

Yannis Zabetakis said...

@ΧΛΚ

καλησπέρα!
πολιτική βούληση σίγουρα υπήρξε από Τίνα και Ανδρέα στο να γίνει η συνάντηση!

δεν ξέρω αν υπάρξει και συνέχεια στην ύπαρξη πολιτικής βούλησης!

θυμίζω τούτο ...

http://www.athensnews.gr/issue/13377/21221

με ημερομηνία 15.2.2010...

από τότε...είμαστε ακόμα στο ίδιο σημείο...

Green Z said...

Γιάννη ,όταν μας ενημερώνεις είσαι δίκαιος και πειστικός! Οταν κριτικάρεις συγκρίνοντας και αξιολογώντας δίνεις υψηλή βαθμολογία στους ειλικρινείς και...θυμωμένους Επιστήμονες ,που όμως δεν μας λες πάντοτε και πόσο ΑΝαποτελεσματικές είναι οι προτάσεις τους -το δύσκολο ΔΙΑ ΤΑΥΤΑ ! Προσωπικά είμαι με τις Επιστημονικές φωνές,που καταθέτουν αποτελεσματικές λύσεις και καθαρές απαντήσεις! Οσο για τις Εξουσίες -τους Πολιτικούς,που είναι και Επιστημονικά γνώστες του θέματος-προσδοκώ τα..πάντα!

Yannis Zabetakis said...

@green Z

εδώ είναι και η Διαχρονική μας Διαφωνία!

Χημικοί είμαστε όχι manager Λύσεων!

ο ρόλος μας είναι να απαντήσουμε σε επιστημονικά ερωτήματα που άπτονται της ειδικότητάς μας!

αυτό και μόνο!

τις Λύσεις να τις προτείνουν αυτοί που έχουν το καρπούζι και το μαχαίρι!

μην μπαίνεις (πάλιιιι!!!) στο τρυπάκι των λύσεων!

να στο πω αλλιώς! ο Cohen προχθές μου είπε "ας κάνουν όλο το εξασθενές ...τρισθενές...πριν ποτίσουν τον λαό" [δεν είναι δικό μας πρόβλημα πώς το θα κάνουν].

Anonymous said...

... Το ¨στριβειν δια του..συνεδρίου¨ το έχεις υπόψη σου????

Anonymous said...

@anonimous 1.09

απλό!
τους πήρε ένα χρόνο να διοργανώσουν το συνέδριο...
και άλλο ένα χρόνο να το απεδελτιώσουν...

σε 4-5 χρόνια θα πάμε για σχέδιο νόμου!

Green Z said...

Ναι,ήμαστε Χημικοί! Υπάρχουν άλλοι πιό ειδήμονες γιά την μετατροπή π.χ. του εξασθενούς σε τρισθενές χρώμιο? Γιά τα επιστημονικά προβλήματα καλούνται οι Επιστήμονες να διατυπώσουν τις προτάσεις τους γιά αποτελεσματικές λύσεις...Οι Διαχειριστές -Κυβερνήτες παίρνουν την σκυτάλη γιά να τις υλοποιήσουν.Χωρίς οικονομικές λαμογιές ,εγκληματικές καθυστερήσεις και τα συνήθη ύποπτα...

Yannis Zabetakis said...

@green Z

ωραία φίλε, μιας που είσαι Χημικός!

τι θα απαντάς λοιπόν ως Χημικός στα εξής ερωτήματα του Ανδρεαδάκη:

Τέλος ο κ. Ανδρεαδάκης αναφέρθηκε στα πρακτικά προβλήματα που υπάρχουν για να νομοθετήσουμε χαμηλό όριο για το Cr(VI). Όπως 1) υπάρχει δυνατότητα μέτρησης του Cr(VI) στο νερό; 2) τι επιπτώσεις θα έχει ένα χαμηλό όριο για το νερό μικρών κοινοτήτων; 3) πόσα νερά θα βγουν off;


εδώ σε θέλω κάβουρα!

Green Z said...

Ως απλός Πολίτης ρωτώ κι εγώ τον Κο Ανδρεαδάκη. 1/ Με την υπάρχουσα τεχνογνωσία ποσοτικών προσδιορισμών εξασθενούς χρωμίου στο νερό ποιό είναι το ελάχιστο όριο αξιόπιστου προσδιορισμού του?? 2/ Πριν στραφούμε στις Κοινότητες ποιά είναι η εικόνα για το νερό ύδρευσης των Πόλεών μας? Αν δεν γνωρίζουμε αξιόπιστα την συγκέντρωση του εξασθενούς χρωμίου στα νερά ύδρευσης και άρδευσης γιά ποιές ...επιδημιολογικές μελέτες μιλάμε? Μια απορία- είναι δυνατόν ένα καρκινογόνο μέταλλο (σε ιοντική κατάσταση) να είναι επικίνδυνο μεταφερόμενο με την αναπνοή μας και να μην είναι επικίνδυνο διαλυμένο στο νερό ,που...καταπίνουμε?? Και μιά υπόσχεση-συγκεντρώνω σχετική βιβλιογραφία γιά ανάρτηση στο biozein.blogspot.com