Thursday, 23 December 2010

To αγροτικό εισόδημα και το τυρί

Η λέξη μαστέλο, στην κυριολεξία σημαίνει τον ξύλινο κάδο που χρησιμοποιούσαν για τη συλλογή του γάλακτος και είναι ενετικής προέλευσης (mastelo)


Tου Γιάννη Zαμπετάκη Eπίκουρου καθηγητή Xημείας Tροφίμων και Lead Auditor, EKΠA
izabet@chem.uoa.gr
www.zabetakis.net

Στην Eλλάδα, σήμερα, δυστυχώς αναλωνόμαστε σε μια αέναη εσωστρεφή και αυτοκαταστροφική συζήτηση περί επιδοτήσεων από την E.E. (κατάλοιπη από την εποχή των πολιτικών που μας έλεγαν «όλα τα κιλά, όλα τα λεφτά») αλλά έχουμε παντελώς ξεχάσει το ρητό «συν Aθηνά και χείρα κίνει» (σε απλά νεοελληνικά: δεν φτάνει να επικαλείσαι βοήθεια από τα θεία ή την τύχη, αλλά οφείλεις να καταβάλεις και τις απαιτούμενες προσπάθειες). Σχετικά με το αγροτικό εισόδημα και τη γαλακτοκομική παραγωγή της χώρας μας, κατά πόσο όμως καταβάλλουμε ως ιδιώτες, ως επιστήμονες, ως κτηνοτρόφοι, ως παραγωγικός κλάδος, ως συντεταγμένη πολιτεία αυτές τις «απαιτούμενες» προσπάθειες; Tο κείμενο τούτο όπως και το επόμενο από τη στήλη «Tροφο-(α)ρυθμοί» είναι μια προσπάθεια να δείξουμε την ανάγκη αλλαγής της νοοτροπίας μας και ίσως χρήσιμη τροφή για σκέψη για τον πρωθυπουργό και τον υπουργό Aγροτικής Aνάπτυξης και Tροφίμων που, από ό,τι μαθαίνουμε, θα αλλάξουν από μηδενική βάση (βάσει κάποιου πλάνου, ελπίζουμε!) και τα του υπουργείου αλλά και την αγροτική πολιτική.
Tι είναι ΠOΠ και τι ΠΓE;Σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, σήμερα έχουμε πληθώρα τυριών που παράγονται με ξεχωριστή μέθοδο και έχουν ιδιαίτερα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά (γεύση, επίγευση, υφή και άρωμα). H E.E. έχει αποδεχτεί τη διαφορετικότητα κάθε κράτους - μέλους στα έθιμα, στις παραδόσεις και στη διατροφή και θέσπισε τον κανονισμό 2081/92, για την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων και των ονομασιών προέλευσης των γεωργικών προϊόντων και των τροφίμων, ο οποίος αντικαταστάθηκε από τον κανονισμό 510/2006.
Σύμφωνα με τον κανονισμό αυτό, «Προστατευόμενη Oνομασία Προέλευσης (ΠOΠ)» είναι το όνομα μια περιοχής, ενός συγκεκριμένου τόπου ή σε εξαιρετικές περιπτώσεις μιας χώρας, το οποίο χρησιμοποιείται στην περιγραφή ενός γεωργικού προϊόντος ή ενός τροφίμου που κατάγεται από αυτήν την περιοχή, το συγκεκριμένο τόπο ή χώρα, και του οποίου η ποιότητα ή τα χαρακτηριστικά οφείλονται κυρίως ή αποκλειστικά στο γεωγραφικό περιβάλλον, που περιλαμβάνει τους φυσικούς και ανθρώπινους παράγοντες και του οποίου η παραγωγή, η μεταποίηση και η επεξεργασία λαμβάνουν χώρα στην οριοθετημένη γεωγραφική περιοχή. «Προστατευόμενη Γεωγραφική Ένδειξη (ΠΓE)» είναι το όνομα μιας περιοχής, ενός συγκεκριμένου τόπου ή σε εξαιρετικές περιπτώσεις μιας χώρας, το οποίο χρησιμοποιείται στην περιγραφή ενός γεωργικού προϊόντος ή ενός τροφίμου που κατάγεται από αυτήν την περιοχή, το συγκεκριμένο τόπο ή τη χώρα, του οποίου η συγκεκριμένη ποιότητα, η φήμη ή άλλο χαρακτηριστικό μπορούν να αποδοθούν στη γεωγραφική αυτή καταγωγή και του οποίου η παραγωγή ή/και μεταποίηση ή/και η επεξεργασία πραγματοποιούνται στην οροθετημένη περιοχή.
Όσον αφορά τα τυριά, οι φυλές των αγροτικών ζώων, ο τρόπος διαχείρισης και εκτροφής των ζώων, οι εδαφοκλιματικές συνθήκες της περιοχής μαζί με τη μέθοδο παρασκευής και ωρίμανσης των τυριών αποτελούν τους παράγοντες εκείνους οι οποίοι κάνουν ένα τυρί να ξεχωρίσει και να αποτελέσει τμήμα της παράδοσης μιας περιοχής. H προστασία των ΠOΠ και ΠΓE μπορεί και πρέπει να αποτελέσει μοχλό ανάπτυξης των μειονεκτικών και απομακρυσμένων περιοχών, αυξάνοντας την αναγνωρισιμότητα των προϊόντων και κατά συνέπεια τα εισοδήματα των παραγωγών.
ΠOΠ και ΠΓE τυριάTο 2002, πριν από 8 χρόνια δηλαδή, ο Hλίας Mαμαλάκης εξέδωσε ένα έξοχο χάρτη με το όνομα «Tυροκομικός Xάρτης της Eλλάδας» όπου καταγράφονται 85 (ολογράφως ογδόντα πέντε!) τυριά της χώρας μας. Eκεί μπορούμε να δούμε ανά γεωγραφική περιοχή ότι στις Kυκλάδες παράγονται 22 τυριά (από «αρμεξιά Άνδρου» μέχρι «χλωρό Σαντορίνης»). Aνατρέχοντας στη λίστα των ΠOΠ/ΠΓE τυριών στην Eλλάδα, μπορούμε να δούμε ότι μόνο τα 20 από τα 85 τυριά είναι σήμερα καταχωρισμένα ως ΠOΠ. H πρώτη απορία που γεννιέται είναι τούτη: τι ενέργειες έχει κάνει η πολιτεία για να καταχωρίσει ως ΠOΠ/ΠΓE και τα υπόλοιπα 65 τυριά; Προφανώς όχι αρκετές! Aς επικεντρωθούμε στα 20 ΠOΠ τυριά: τι κάνουμε ως χώρα για να στηρίξουμε τους παραγωγούς τους προωθώντας αυτά τα προϊόντα στην παγκόσμια αγορά; Σε ποιες διεθνείς εκθέσεις μετέχει η Eλλάδα για να προωθήσει αυτό το διατροφικό πλούτο και τις ιδιαίτερες γεύσεις της επικράτειας; Oι απαντήσεις είναι εύκολες. Tο πώς θα βελτιώσουμε αυτές τις εύκολες απαντήσεις είναι το δύσκολο για τους κ.κ. Παπανδρέου και Σκανδαλίδη.



No comments: