Thursday, 15 July 2010

Και της προτείνει μία βόλτα [του Α.Ι. Κασσέτα]



Tα δύο παιδιά γεννήθηκαν το έτος 1564. Ο ένας στο Stratford upon Avon της Αγγλίας. Ο άλλος ήταν Ιταλός από την Τοσκάνη. Το φεγγάρι όμως που έβλεπαν ήταν το ίδιο. Ο William Shakespeare και ο Gallileo Gallilei. Όταν ο Σαίξπηρ μεγάλωσε, έγραψε διάφορα πράγματα για τη Σελήνη που έβλεπε από μικρός. Σε κάποιο από τα έργα του την αποκαλεί «ουράνιο μαργαριτάρι». Ο Γαλιλαίος ήταν 46 χρονών όταν έστρεψε για πρώτη φορά το μικρό του τηλεσκόπιο στον ουρανό σημαδεύοντας τη Σελήνη. Το φεγγάρι δεν ήταν μαργαριτάρι. Μια μάζα βλογιοκομμένη ήτανε, με βράχια και με κρατήρες. Τι είναι η Σελήνη; Σαιξπηρική ή Γαλιλαιική;

Η απολογία της Ποίησης

Κύριοι δικαστές,

Ποτέ δεν μπόρεσα να καταλάβω πώς βρέθηκα σ’αυτό το εδώλιο. Υποψιάζομαι όμως ότι αυτό οφείλεται στην Αλαζονεία της λεγόμενης Κοινής Λογικής, η οποία στην Ιστορία του ανθρώπινου πολιτισμού έπαιξε τον ρόλο του δημόσιου κατήγορου πάρα πολλές φορές.

Ομολογώ πως εντυπωσιάστηκα μαθαίνοντας πως ο σινιόρ Γαλιλαίος είχε κληθεί να καταθέσει ως μάρτυρας εναντίον μου και θεωρώ ειρωνικό ότι συμμάχησε, έστω και πρόσκαιρα, με την Κοινή Λογική, αυτήν που τόσο συχνά παίρνει το ύφος μίας και μοναδικής Αλήθειας, αυτήν που, χτισμένη καθώς ήταν τότε πάνω σε μεσαιωνικές βεβαιότητες, τον απέρριπτε μέχρι το τέλος της ζωής του, αυτήν που αρνιόταν να βάλει το μάτι της στον προσοφθάλμιο του πρωτοποριακού εκείνου τηλεσκοπίου, αυτήν που δεν ήθελε να μάθει από τι είναι φτιαγμένος ο κόσμος, επειδή το καινούριο και το διαφορετικό πάντα την ενοχλούσαν, αυτήν που τον έστειλε να ανακριθεί και να καταδικασθεί και στα εβδομήντα του χρόνια να ζητήσει γονατιστός έλεος, προκειμένου να αποφύγει τον θάνατο στην πυρά. Και όλα αυτά γιατί ; Κυρίως διότι διαφώνησε μαζί της. Είναι, συνεπώς, φυσικό το ότι εντυπωσιάστηκα από την παράξενη αυτή σύμπλευση του σινιόρ Γαλιλαίου με την κυρία Δημόσια Κατήγορο. Οφείλω επίσης να ομολογήσω ότι συγκινήθηκα με την κατάθεση του William Shakespeare. Δεν θα μπορούσα να σας κρύψω ότι υπήρξε εραστής μου, και μάλιστα από τους πιο σημαντικούς στα 3.000 χρόνια που υπάρχω. Κατάθεση συγκλονιστική, που κατάφερε, νομίζω, να κάνει το κατηγορητήριο να καταρρεύσει.

Κύριοι δικαστές,

Παραδέχομαι ότι η Κοινή Λογική είναι αναγκαία στον άνθρωπο. Χωρίς αυτήν, είναι περίπου αδύνατον να επιβιώσει. Η αντίρρησή μου, αρχίζει να υπάρχει από τη στιγμή που εκείνη εκδηλώνει υπεροψία, ειρωνεία και επιθετικότητα για οτιδήποτε δεν ανήκει στην επικράτειά της. Αντίρρηση σοβαρή, γιατί αυτό που υπάρχει εκτός των συνόρων της περιέχει καταρχήν υλικό αναγκαίο για να οικοδομήσουμε Επιστήμη. Χωρίς αυθάδεια στην κοινή λογική, δεν θα υπήρχε Γαλιλαίος και νευτωνικοί νόμοι της κίνησης, δεν θα υπήρχε Einstein και Θεωρία της Σχετικότητας, αλλά δεν θα υπήρχε και Χημεία ικανή να αναλύει τις πέτρες του φεγγαριού. Και δεν είναι μόνο η Επιστήμη. Το πέραν της κοινής λογικής υλικό περιέχει συστατικά αναγκαία για να γευτούμε τις ποιότητες, να ανακαλύψουμε τον κόσμο από την αρχή, να φτιάξουμε μουσική και να την ακούσουμε, να φτιάξουμε γλυπτική και να τη μοιραστούμε, να αντλήσουμε από μέσα μας το ανθρώπινο εκείνο υλικό που μας κάνει να νιώθουμε υψηλού επιπέδου συγκινήσεις, να απολαύσουμε τελικά τη ζωή μας.

Κύριοι δικαστές,

Κατανοώ την αμηχανία σας. Γιατί η ανθρώπινη ύπαρξη δεν είναι μόνον η επιφάνεια την οποία συνήθως φέρνετε στο μυαλό σας. Η επιφάνεια αυτή υπάρχει. Εκεί φωλιάζει η καθημερινή μας πρακτική, τα απλά λόγια με τα οποία συνήθως επικοινωνούμε και η χωρίς βαθύτερο στοχασμό τάση μας να γενικεύουμε. Κάτω όμως από την ήρεμη ή και προσωρινά ταραγμένη επιφάνεια βρίσκεται το μεγάλο κομμάτι της ύπαρξης, το κυρίως «εμείς». Εκεί οι πηγές του μύθου και του ονείρου, εκεί οι πηγές της τρυφερότητάς μας, εκεί όπου διατηρείται ολοζώντανη και η παιδική μας ηλικία. Εκεί υπάρχουν και τα φεγγάρια του καθένα μας…μαργαριταρένια, χάρτινα, βλογιοκομμένα, πράσινα, συγκεκριμένα, μαγικά και, για ορισμένους, προσφερόμενα ακόμα και για βόλτα.

Όσο για το ποιος έχει δίκιο - ο σινιόρ Γαλιλαίος ή ο William Shakespeare, ο δικός μου άνθρωπος - , θα μπορούσα ίσως να αναρωτηθώ: Και τι σημαίνει «δίκιο» ; Μήπως χρειάζεται να ξανακοιτάξετε τις σημασίες των λέξεών σας;

Η απόφαση του δικαστηρίου δεν εκδόθηκε ποτέ. Η Ποίηση και η Σελήνη θα δικάζονται πάντα.

Από το ομώνυμο βιβλίο του Ανδρέα Ιωάννου Κασσέτα (από το βιβλίο του οποίου έμαθα Φυσική - την πρόδρομο της Χημείας - στα πρώτα μου λυκειακά βήματα) …

και για την αντιγραφή…

Γιάννης Ζαμπετάκης

izabet@chem.uoa.gr

========================

και λίγο ...summer wine...για να φιλοσοφήσουμε με την Ποίηση...



2 comments:

Anonymous said...

Δεν έχω λέξεις! Μερικές φορές κάποιος άλλος μπορεί να εκφράζει καλυτέρα αυτό που ο καθένας νοιώθει! Και ας γράφω ποιήματα!

Green Z said...

Κειμενο - μαργαριταρι!!!!Το απολαμβανεις σαν παλιο-καλο κρασι και....απογειωνεσαι!!!!!Ιδιαιτερα με τα αφθονα...σκουπιδια ,που κυκλοφορουν,ειναι ανασα ζωης να γευεσαι την μαγεια της...βολτας στο φεγγαρι ....Του Σαιξπηρ και του Γαλιλαιου!!!!!